Przeskocz do treści

Banany to bez wątpienia najpopularniejsze owoce na świecie. Amerykanie jedzą więcej bananów niż jabłek i pomarańczy razem wziętych. A w wielu miejscach świata to banany - a nie ziemniaki, pszenica czy ryż - stanowią podstawę codziennego pożywienia ludzi. Nazwa banan pochodzi prawdopodobnie z języka arabskiego - Arabowie, widząc mały owoc, nie większy od ludzkiego palca, nazwali go banan, co w języku arabskim oznacza właśnie „palec”.

Banan jest jedną z najstarszych roślin uprawnych na świecie. Historia tego owocu zaczyna się w tropikalnej Azji, gdzie do dziś rosną dzikie bananowce. Ich owoce są jednak pełne twardych nasion, a smak miąższu - nie najlepszy. Człowiek na poważnie zainteresował się tą rośliną dopiero wtedy, gdy w wyniku jakiejś przypadkowej mutacji pojawiły się banany pozbawione nasion. Takie owoce były większe, smaczniejsze i łatwiejsze do zjedzenia. Hoduje się je już od blisko 7 tys. lat. Ponieważ jednak nie mają nasion, rozmnaża się je wyłącznie z uciętych pędów, które sadzi się w ziemi.

Początkowo największą popularnością cieszyły się tak zwane warzywne odmiany bananów. Nie nadają się one do jedzenia na surowo. Trzeba je ugotować lub upiec. W smaku przypominają raczej ziemniaki niż znane nam banany. Te, które my jemy, są odmianami deserowymi. Ich wielka kariera na naszych stołach zaczęła się dopiero jakieś 150 lat temu.

Owoce rosną na czymś co wygląda jak drzewo, jest to jednak ogromna bylina, która wyrasta z bulwiastego kłącza o licznych korzeniach tzw. przybyszowych i w ciągu roku może osiągnąć wysokość nawet 10 metrów. Kłącze to daje początek nadziemnej części rośliny, którą jest niby łodygą, zbudowaną ze ściśle przylegających do siebie pochew liściowych, z których to z samego środka wyrastają nowe nawet kilkumetrowej długości liście. Na szczycie byliny znajduje się kwiatostan, na którego wierzchołku znajdują się kwiaty męskie, które po dojrzeniu owoców więdną i opadają, a u podstawy kwiaty żeńskie, z których bez zapłodnienia powstają beznasienne owoce, we wnętrzu owocu znajdują się tylko brązowe pozostałości po szczątkowych zalążkach. Ciemna końcówka banana jest pozostałością po kwiatostanie i nie stanowi źródła zakażenia lambliami. Cysty lamblii zawarte są w kale, więc zakazić można się poprzez brak odpowiedniej higieny. Nie są one w stanie przeniknąć przez grubą skórę owoców banana.

Dlaczego tak lubimy banany? Banany są doskonałym źródłem błonnika, witaminy C, witaminy B6, żelaza, manganu i potasu. Dodatkowo banany zawierają naturalną substancję, która poprawia humor. Ten sam składnik znajduje się w Prozacu - popularnym antydepresancie.

Banany są radioaktywne! Na szczęście zawierają nieznaczną ilość izotopów radioaktywnych. Zjedzenie ok. 50 sztuk bananów w krótkim czasie, miałoby wpływ na nasz organizm porównywalny z prześwietleniem zęba.

Ale dlaczego owoce banana są krzywe? Odpowiedź jest bardzo prosta.
Kiście bananów, rosną najpierw w dół. Poszczególne owoce w miarę dojrzewania kierują się jednak ku górze, ku światłu. I właśnie taka zmiana kierunku wzrostu prowadzi do wykrzywienia kształtu bananów. U dzikich gatunków dojrzały owoc pęka od góry, dzięki czemu miąższ i nasiona stają się łatwo dostępne dla ptaków i nietoperzy. Zwierzęta przylatują, by się najeść, a przy okazji rozsiewają nasiona.

Wyjątkowe atrakcje dla dzieci!

Prowadzimy warsztaty naukowe dla dzieci w ramach autorskiego programu, rozszerzając treści szkolne z różnych dziedzin i angażując dzieci do ciekawości świata.

A jeśli szukasz pomysłu na wyjątkowe urodziny dla dziecka, organizujemy również naukowe przyjęcia!

Amigdalina to naturalny związek chemiczny należący do grupy glikozydów. Można go znaleźć przede wszystkim w nasionach drzew owocowych takich jak pigwa pospolita, czeremcha, brzoskwinia, śliwa, jabłoń, grusza, wiśnia i morela oraz migdałowca zwyczajnego. Substancja ta nazywana bywa także witaminą B17, mimo że nie jest klasyfikowana jako witamina a jej spożywanie w większych ilościach może być bardzo niebezpieczne i prowadzić nawet do śmierci.

Dlaczego amigdalina jest niebezpieczna? Otóż, nie ulega ona całkowitemu strawieniu  w układzie trawiennym a jedynie rozpadowi na kilka innych substancji. Jednym z produktów rozpadu jest silnie trujący cyjanowodór, czyli cyjanek. W pierwszej kolejności trafia on do krwiobiegu, a następnie do wątroby. U osób z niedoborem aminokwasów siarkowych może doprowadzić do groźnego zatrucia cyjankiem. Amigdalina oraz podobne do niej substancje są źle wchłaniane i nietolerowane przez układ pokarmowy.

Dlaczego substancja potencjalnie trująca znajduje się w tak wielu owocach? Dla roślin jest to sposób zabezpieczenia swoich nasion przed zjedzeniem. Ich skorupa zawiera taką ilość amigdaliny by zwierzę rozgryzające – a więc de facto zabijające – nasiona zjadanych owoców szybko się tego oduczyło. Trucizna w takiej dawce może powodować zaburzenia trawienia, bóle głowy i inne dolegliwości. Rośliny różowate polegają na zwierzętach, bo zjadają one ich owoce i tym samym roznoszą nasiona. Nie mogą jednak pozwolić sobie przy tym na utratę nasion i stąd taki mechanizm obronny.

Zwolennicy medycyny alternatywnej uważają amigdalinę za cudowny "lek na raka". Na rynku dostępne są nawet "suplementy" z amigdaliną, a więc ekstrakt substancji zawarty w kapsułkach. Ze względu na ich szkodliwość, sprzedaży suplementów zakazano na przykład w Stanach Zjednoczonych. Jak dotąd żadne z prowadzonych od co najmniej kilkudziesięciu lat badań nie wykazały niestety skuteczności amigdaliny w walce z nowotworami.

Angażujemy dzieci do nauki przez ciekawość świata!

Prowadzimy zajęcia dla przedszkolaków oraz dzieci w szkołach podstawowych, pełne naukowych doświadczeń i teoretycznej nauki. Angażujemy do ciekawości świata i uczenia się przez całe życie.

Komórki to podstawowe elementy, które budują każdy organizm. Ich wielkość i kształt są bardzo zróżnicowane, ponieważ zależą od pełnionych funkcji. Najmniejsze są komórki bakterii, które mają przeciętnie jedną tysięczną milimetra, czyli jeden mikrometr długości. Największe komórki występują u roślin – włókno konopi może osiągać długość 50 cm. Największymi ludzkimi komórkami są niektóre komórki nerwowe - mogą osiągać wraz z rozgałęzieniami długość 1 m. Największą komórką w świecie zwierząt jest żółtko niezapłodnionego jaja strusia, mające średnicę 15 cm.

Nauka przez zabawę!

Prowadzimy ciekawe zajęcia dla dzieci w szkołach podstawowych i przedszkolach, przeprowadzające proste eksperymenty i angażując do poznawania świata.

Organizujemy także naukowe imprezy urodzinowe, pełne kolorowych doświadczeń!